Ban-Ki-Moon, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft net de conferentie toegesproken. Daarmee, en met de bijhorende tientallen camera’s en de helikopters die boven het complex vliegen, krijgt deze top een beetje de adrenaline die het klimaatprobleem verdient.

Ban-Ki-moon

Ban-Ki-moon benadrukte nog eens dat de klimaatcrisis veel erger is dan de financiële crisis. Zijn speech was vooral een oproep aan Europa om deze dagen in Brussel leiderschap te tonen en niet door de knieën te gaan voor de lobby van de industrie.

Brazilië, India en China doen de laatste jaren al heel veel om hun energievoorziening om te bouwen. Ook Yvo de Boer, de secretaris generaal van de klimaatconferentie, benadrukte in zijn speech de enorme inspanningen van deze landen en van Egypte, Nigeria, Angola en Pakistan. Het westen denkt veel te snel dat alleen zij begaan is met het klimaatprobleem, was de onderliggende boodschap.

Vandaag spreken de leiders van alle 190(!) landen een paar minuten de conferentie toe. Dat lijkt een protocolair moetje, maar de ervaring van andere landen leert dat er door echt goede speeches wel dynamiek in de onderhandelingen kan ontstaan. Bovendien toont deze parade in levende lijve de betrokkenheid van de hele wereld. Hier in de grote zaal krijg je echt het gevoel van een wereldconferentie over een wereldprobleem.

En als de landen die de klimaatverandering nu al aan den lijve ondervinden spreken, komt het even heel dichtbij. Het eilandenrijk Tuvaly krijgt het grootste applaus als hart onder de riem.

De EU top in Brussel hangt als een soort donkere wolk over de conferentie. Dat was ook onze belangrijkste boodschap gisteren aan de Nederlandse parlementaire delegatie. Er zijn inmiddels 5 Nederlandse kamerleden en 2 Nederlandse Europarlementariërs.

Eerlijk gezegd is de invloed van de parlementariërs hier zeer beperkt, zij komen vooral sfeer proeven en mensen ontmoeten. Zij wilden gisterenavond van de Nederlandse maatschappelijke organisaties hun ervaringen en belangrijkste doelen horen. ICCO, Milieudefensie, het Rode kruis, WNF en Natuur en Milieu zijn hier aanwezig. Bij gebrek aan een zaaltje zaten we allemaal op de grond, zoals hier heel veel op de grond gebeurt. Overal zitten mensen met een laptopje op schoot te werken.

Eerder op de middag was er al een borrel voor alle Nederlanders hier aanwezig op uitnodiging van de ambassadeur en minister Cramer. Ja, compleet met Poolse jongens en meisjes in kaasboertjeskostuum en op klompen. Sommige dingen zijn onuitroeibaar.

Een belangrijk gespreksonderwerp tijdens de borrel: de afwezigheid van Wouter Bos bij de conferentie in Warschau de dag ervoor. De minister van financiën wilde daar het signaal afgeven dat de financiële crisis de klimaatcrisis niet mag overschaduwen. Maar Bos had het te druk met de financiële crisis zo liet hij weten.

Wouter Bos, te druk met de crisis

De stemming op de conferentie is vrij somber. Maar misschien kan het ook niet anders. Want heeft de wereld ooit eerder afspraken gemaakt die sommige landen echt veel geld kosten om andere landen de volgende generatie te redden? Het Marshallplan was rechtstreeks gericht op uitbreiding van de afzetmarkt. Nu gaat het over het betalen van landen voor het niet kappen van hun bossen. Dat vereist meer leiderschap.